Ngộ độc (hoặc nhiễm độc) rất thường gặp trong cuộc sống hàng ngày, có thể do rất nhiều nguyên nhân và lý do gây nên. Trong phần lớn các trường hợp chúng ta đều có thể phòng tránh được hoặc giảm nhẹ mức độ nặng cũng như tỷ lệ tử vong nếu áp dụng các biện pháp thích hợp. Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bên cạnh việc điều trị các bệnh nhân ngộ độc, tuyên truyền phòng chống ngộ độc cũng là một trong những nhiệm vụ và chức năng của trung tâm chống độc. Đứng trước tình hình ngộ độc hiện nay còn phức tạp, mặc dù là một  trung tâm chống độc đầu tiên của ngành y tế, mới được thành lập và hoạt động trong một chuyên ngành còn rất mới ở nước ta, gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình xây dựng và đi lên, Trung tâm chống độc bệnh viện Bạch Mai vẫn mong muốn sớm tiếp cận cộng đồng, gắn bó chặt chẽ hơn trong mạng lưới y tế và các cơ quan, tổ chức liên quan để góp phần hướng tới xây dựng một cộng đồng Việt Nam ngày càng an toàn hơn, khoẻ mạnh hơn.

    Mục đích của website:

    1. Tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng chống ngộ độc cho người dân

    Các khái niệm cơ bản về ngộ độc.

• Các biện pháp sơ cứu, phòng tránh ngộ độc.
• Các hành vi, thói quen an toàn phòng tránh ngộ độc.
• Tư vấn, giải đáp.
• Các vấn đề đang quan tâm: ngộ độc thực phẩm, thuốc, ma tuý,...
• Hiểu biết về chuyên ngành chống độc.

    2. Phục vụ nhân viên y tế, là cầu nối liên lạc trong mạng lưới chống độc cả nước:

    3. Hợp tác với các cơ quan, tổ chức trong nước (thuộc ngành y tế và các ngành khác) trong các lĩnh vực liên quan công tác chống độc.

    4. Hợp tác với các cơ quan, tổ chức quốc tế hoạt động trong công tác chống độc.
 
    Lời tựa:

Giám đốc Trung tâm Chống độc

GS.TS. Nguyễn Thị Dụ

1. Đặc điểm hình thành

• Tiền thân: Tổ Hồi sức Chống độc do GS. Vũ Văn Đính thành lập năm 1994, thuộc khoa HSCC A9 bệnh viện Bạch Mai.
• Quyết định thành lập khoa Chống độc do Bộ trưởng Bộ Y Tế ký ngày 15/12/1998, quyết định triển khai do Giám đốc bệnh viện ký ngày 20/04/1999.
• Quyết định thành lập Trung tâm Chống độc do Bộ trưởng Bộ Y tế ký ngày 17/09/2003.

2. Chức năng nhiệm vụ

• Điều trị: Tiếp nhận và điều trị cấp cứu-hồi sức cho bệnh nhân nhiễm độc cấp các loại. Tham gia cấp cứu nhiễm độc ngoài viện, nhiễm độc hàng loạt.
• Đào tạo: đào tạo bác sĩ, y sĩ, nhân viên công tác chống độc trong các lĩnh vực điều trị, thông tin tuyên truyền, xét nghiệm độc chất.
• Nghiên cứu khoa học: Nghiên cứu các biện pháp chẩn đoán, xét nghiệm độc chất, các biện pháp phác đồ điều trị nhiễm độc, giải độc, sử dụng thuốc chống độc kể cả nhiễm độc ma túy, biện pháp cai nghiện, tổ chức hội thảo khoa học, viết sách báo khoa học trong lĩnh vực phòng chống độc.
• Làm xét nghiệm phát hiện độc chất phục vụ chẩn đoán và điều trị, nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu về về thuốc giải độc, sàng lọc lạm dụng ma tuý.
• Tham mưu cho Bộ Y tế trong công tác điều tra, nghiên cứu, chỉ đạo phòng chống độc toàn quốc.
• Làm đầu mối liên hệ, kết hợp với các cơ quan hữu quan trong, ngoài BV, các Trung tâm Chống độc trong và ngoài nước, với tổ chức an toàn hóa chất thế giới để không ngừng nâng cao năng lực trình độ.
• Thực hiện các nhiệm vụ về thông tin truyền thông, tư vấn về phòng chống nhiễm độc cho mọi đối tượng trong và ngoài bệnh viện.

3. Cơ cấu tổ chức

    Ban lãnh đạo:     1 Giám đốc Trung tâm: GS. TS. Nguyễn Thị Dụ
                               2 Phó Giám đốc Trung tâm.
    Gồm 3 đơn vị: đơn vị thông tin chống độc, đơn vị xét nghiệm độc chất và đơn vị lâm sàng.

    Nhân viên: 7 Bác sĩ (1 tiến sỹ, 2 bác sỹ chuyên khoa II, 2 đang làm nghiên cứu sinh, 2 thạc sỹ)

                      1 Cử nhân Hoá học và 1 KS. Tin học, y tá: 24, hộ lý: 2

    Cùng tham gia các hoạt động của TTCĐ có 2 bác sỹ (thạc sỹ) và 1 dược sỹ thuộc Bộ môn Hồi sức cấp cứu trường Đại học Y Hà Nội.

    Đơn vị lâm sàng:

Hình ảnh đi buồng thăm bệnh nhân
Đơn vị Xét nghiệm độc chất
Đơn vị Thông tin chống độc

4. Thành tích đạt được
   4.1. Số bệnh nhân điều trị ngày càng tăng, tỷ lệ tử vong giảm

                Số bệnh nhân nhiễm độc dược khám và điều trị theo các năm

                                Tỉ lệ tử vong dảm dần theo các năm

   4.2. Thành công trong chẩn đoán và điều trị nhiều loại ngộ độc nặng nề, phức tạp

• Hoá chất bảo vệ thực vật: phospho hữu cơ, fluoroacetate, clo hữu cơ, nereistoxin,…
• Kim loại nặng: chì, thuỷ ngân, asen, thallium,…
• Khí độc: carbon mônôxit, clo,…
• Chất độc tự nhiên: rắn cắn (cạp nong, cạp nia, hổ mang, rắn lục), nhiều loại ong đốt, nấm độc, cá nóc, thực vật độc,…
• Ngộ độc thuốc điều trị: barbiturat, thuốc cảm cúm,…
• Ma tuý: heroin, amphetamin, cần sa, rượu,…
• Ngộ độc thực phẩm: nguyên nhân đa dạng, phức tạp. 

   4.3. Công tác đào tạo

• Đào tạo sau đại học (nghiên cứu sinh, thạc sỹ, nội trú, BSCK), đại học và điều dưỡng. Khoảng 1200 học viên hàng năm.
• 43 lớp đào tạo lại, chỉ đạo ngành 41 tỉnh (Trên 2000 học viên).
• Đào tạo 47 XN viên chống độc cho các tỉnh phía Bắc.

  4.4. Các sách đã xuất bản và tham gia xuất bản

• Cấp cứu ngộ độc, chẩn đoán và xử trí nhanh ngộ độc cấp, Hướng dẫn điều trị ngộ độc cấp, tài liệu đào tạo kiến thức về độc chất, các tài  liệu tập huấn, hội thảo chuyên nghành chống độc.
• Hồi sức Cấp cứu, Tập I, II, Cẩm nang Cấp cứu, Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí cấp cứu trong Seagame 22.

  4.5. Nghiên cứu khoa học

• 28 đề tài, bao gồm 1 đề tài nhánh cấp nhà nước, 2 đề tài cấp bộ và 25 cấp cơ sở.
• Các đề tài nghiên cứu về xây dựng mạng lưới chống độc qoàn quốc, xử trí ngộ độc hàng loạt, ngộ độc các thuốc thường gặp ở bệnh viện, nghiên cứu thuốc giải độc, ngộ độc các loại thuốc trừ sâu, diệt chuột, rắn độc cắn, ong đốt, các thuốc ngủ,... 

   4.6. Xét Nghiệm độc chất

• Hàng năm thực hiện hàng nghìn xét nghiệm độc chất.
• Kết hợp với 5 trung tâm XN lớn trong nước và 3 phòng XN quốc tế (Thuỵ Điển, Thuỵ sĩ, Pháp) phát hiện các độc chất nguy hiểm và khó xét nghiệm như Thallium, fluoroacetate.

  4.7. Tham mưu, tư vấn, tuyên truyền

          Giúp Bộ Y Tế điều tra các vụ nhiễm độc, loại ngộ độc mới, tập huấn, phòng thảm hoạ, xử trí cấp cứu.

          Tuyên truyền phòng chống ngộ độc trên các phương tiện thông tin đại chúng. 

  4.8. Hợp tác

        Liên hệ, hợp tác với các trung tâm Chống độc Quân Y, các Trung tâm Chống độc thế giới, tổ chức an toàn hoá chất thế giới (IPCS), thành viên của hiệp hội chống độc Châu á Thái Bình Dương.

  4.9. Khen thưởng

        Trung tâm chống độc là một phần của khoa Hồi sức cấp cứu A9 cũ, đơn vị hai lần được nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lao động.

5. Phương hướng phát triển

• Xây dựng trung tâm chống độc quốc gia, tăng cường năng lực để có thể phục vụ cộng đồng, Bộ Y Tế cũng như các cơ quan khác trong công tác phòng chống nhiễm độc với chất lượng ngày càng tốt hơn.
• Xây dựng mạng lưới chống độc toàn quốc, xây dựng các trung tâm chống độc vùng và các khoa, đơn vị chống độc tại các bệnh viện.